اداره کل حفاظت محیط زیست استان اصفهان
اقتصاد مقاومتي
اقدام و عمل
نقشه سايت English الکسا
دولت و ملت، همدلی و همزبانی
پناهگاه حيات وحش موته

تاريخچه

   اين منطقه اولين بار توسط شوراي عالي شكار باني ونظارت برصيد وقت در سال 1346 به عنوان پناهگاه حيات وحش موته معرفي و ثبت شد.

 

مشخصات منطقه

   اين منطقه با مساحت 205 هزار هكتار در شمال غربي استان اصفهان و قسمتي از آن در استان مركزي قرار دارد. اين پناهگاه حيات وحش در چهار شهرستان دليجان، ميمه، محلات و گلپايگان واقع شده است. اين منطقه در كنار بزرگراه اصفهان _تهران (ميمه_ دليجان) و در مرز مشترك دو استان اصفهان و مركزي قرار گرفته است، به نحوي كه بخش شمالي آن در استان مركزي و بخش جنوبي آن در استان اصفهان جاي گرفته است  با اين وجود مديريت آن تحت نظر اداره كل حفاظت محيط زيست استان اصفهان مي‌باشد.

سيماي كلي اين منطقه در يك طبقه بندي كلي شامل كوهستانها و تپه ماهورهاي متعدد، همواريها و دشتهاي وسيع و نيز شوره زارهائي با گياهان مختص خود مي‌باشد كه هر يك از زيستگاههاي مذكور شرايط زيستگاهي خاصي را براي حيات وحش منطقه ايجاد مي‌نمايد.  موته داراي دو منطقه امن با نامهاي شور رباط ترك و سي كلفتي مي باشد. بلندترين ارتفاعات منطقه حدود 3000 متر و كوتاهترين آنها تقريباً 1500 متر از سطح دريا مي‌باشند كه اين اختلاف ارتفاع باعث پديد آمدن رويشگاههاي مختلفي در منطقه شده و تنوع زيستي قابل توجهي را پديد آورده است.

    مهمترين ارتفاعات پناهگاه حيات وحش موته شامل رشته كوههاي سي كلفتي است كه از ارتفاعات مرز غربي منطقه (بين گلچشمه و يكه چاه) آغاز شده و با در بر داشتن كوههاي مهمي شامل شيخ احمد، دو ساربان، پلنگي، بيد، اغلو، كوه سياه، كنه نو، گم گورمست ، جاسوز قلعه سياه، خشكه در، سياه تير، تخته كوه، رزبيده، تخت احمد، زاغه، چال چشمه، خشكه در، فرخابه ، لوراز، ريشاوند ، پارسيوند و كوههاي هستيجان در شمال شرق منطقه مهم ترين و بهترين زيستگاههاي كوهستاني اين منطقه را تشكيل مي‌دهند. علاوه بر آن در بخش شمالي پناهگاه حيات وحش موته نيز مجموعه كوههايي شامل در كوه، ناقه، آب نوره واقع شده اند.

   همچنين مجموعه ارتفاعات جلدك در بخش جنوبي و جنوب غربي اين منطقه با كوههاي مهمي همچون قاضي دره، كوه گچ، جلدك، پيسه كوه، شاهقلي و صالح پيغمبر بخش ديگري از زيستگاههاي كوهستاني پناهگاه حيات وحش موته را تشكيل مي‌دهند.

   مرز جنوبي پناهگاه حيات وحش موته نيز داراي مجموعه ارتفاعات مهم و قابل توجهي شامل مسته كوه ، كوه كلفتي، چاه سنگ، قيقوجه و تپه‌هاي مهمي همچون چهل دخترون و ملاعيد مي‌باشد و بالاخره بايد از مجموعه كوههاي دمه، گزرتو، پيش داغ، بيدك و قرقچي (گردنه معروف قرقچي در بزرگراه اصفهان_ تهران) در بخش  شرقي پناهگاه حيات وحش موته نام برد كه زيستگاههاي مهمي را براي انواع حيات وحش اين منطقه فراهم مي‌آورند.

   از سوي ديگر پناهگاه حيات وحش موته به دليل داشتن دشتها و همواريهاي بسيار وسيع كه زيستگاه گونه‌هاي دشتزي مهمي همچون آهو را شامل مي‌شوند، ويژگيهاي ممتاز و منحصر به فردي را براي اين منطقه به ارمغان آورده است.  علاوه بر زيستگاههاي كوهستاني و دشتي مذكور، پناهگاه حيات وحش موته داراي زيستگاه تالابي مهم و حساسي شامل رودخانه شور رباط ترك و نيزارها و گزستانها انبوه حاشيه آن در امتداد بزرگراه اصفهان _تهران ، شور گرد گاو  در جنوب غربي تخت سرخ و در بند شور در حد فاصل كوه دو ساربان وتپه ماهورهاي قرم قرم مي‌باشد.

    وجه تسميه  پناهگاه حيات وحش موته بدليل قرار گيري روستاي موته در مركز آن مي‌باشد. علاوه بر آن چندين روستا و شهر نيز در درون و حاشيه اين منطقه واقع شده‌اند كه عبارتند از:

الف _روستاهاي رباط ترك و هستيجان در شمال شرقي منطقه و در كنار بزرگراه اصفهان _ تهران    

ب _ روستاي آتش كوه در شمال منطقه

ج_ روستاهاي گل چشمه و يكه چاه در شمال غربي منطقه

د_ روستاهاي لايبيد، حسن رباط و لوشاب در مرز جنوبي منطقه

هـ _ شهر نيم ور در مرز شمالي منطقه

و_ شهر ورزنه در مرز غرب منطقه

 

 پناهگاه حيات وحش موته داراي آب و هواي خشك سرد يا نيمه خشك سرد مي باشد. متوسط حداقل و حد اكثر دما در طي يك دوره 25 ساله به ترتيب 8.5- و 30.8 درجه سانتيگراد  و حداقل و حداكثر دماي مطلق در طي همين دوره به ترتيب  29.4- و 37.4 سانتيگراد است.

  ميانگين بارندگي ساليانه 249.16 ميلي متر و حداكثر 336.12 و حداقل آن 195.77 ميلي متر  ثبت شده است. اين در حاليست كه 45.05 در صد ريزشهاي جوي در طي ماههاي فصل زمستان صورت مي‌گيرد .

 

  در اين منطقه انواع گياهان بوته‌اي و درختچه‌اي به ويژه درمنه، گون، خارشتر، جاشير، بادام كوهي، پسته كوهي وانجير وحشي رويش دارند. در مجموع 478 گونه گياهي متعلق به 240 جنس و 53 خانواده در اين منطقه شناسايي گرديده است. پوشش گياهي اين  منطقه از نوع ايران و توراني است كه با روش زهري جزء بخش ايران مركزي و با روش دكتر جوانشير جزو ايران و توران دشتي محسوب مي‌شود.

 پوشش گياهي اين منطقه از نوع بوته زار بوده و از پوشش تك اشكوبي تشكيل مي‌گردد . گونه غالب آن درمنه است كه در دشتها و ارتفاعات مشاهده مي شود.

  پوشش گياهي غالب منطقه داراي فرم زيست بوته‌اي است و در مساحت‌هاي محدود درختچه‌هاي گز به ارتفاع حدود 1.5 تا حداكثر 2 متر در محل‌هائي كه سطح سفره آبهاي زيرزميني بالا مي باشد مستقر گرديده است.

   علاوه بر آن گياهان شور پسند در چند منطقه كه خاك شور ديده مي‌شود مساحتهاي محدودي دارند.

   در ارتفاعات نيز گونه‌هاي كوه سري تشكيل جوامع خاصي مي‌دهند كه در آنها گون و كلاه مير حسن غالب مي‌باشند و پوشش بسيار ضعيف و در حد چند درصد تاج پوشش حضور دارند.

   در مناطقي وسيع از دشتها و همواري‌هاي منطقه بوته‌هاي درمنه بسيار ضعيف شده و درصد بالائي از آنها خشك شده‌اند كه عامل اصلي آن عدم بارندگي در طي چند سال گذشته مي‌باشد. علاوه بر آن چراي مفرط دامها از اين مناطق، مراتع مربوط را به شدت تحت فشار قرار داده است

  تعداد 25 گونه پستاندار،88 گونه پرنده، 25 گونه خزنده و يك گونه دوزيست در اين منطقه شناسايي و ثبت گرديده است. " آهوي ايراني" نيز گونه شاخص جانوري در دشتهاي پهناور منطقه موته محسوب مي شود. از گونه هاي جانوري ديگر مي توان به قوچ وميش، كل و بز، پلنگ، گربه وحشي، كفتار، گرگ، شغال، روباه، گراز، انواع جوندگان، انواع خزندگان، انواع پرندگان از جمله كبك، تيهو، كوكر شكم سياه، انواع چكچك، انواع چكاوك، شاهين، بالابان، دليجه و كركس اشاره نمود.

Update history: 1394/11/04
number of visits: 283
امتیازدهی
میانگین امتیازها:0 تعداد کل امتیازها:0
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0
ارسال نظرات
نام  
آدرس پست الکترونیکی شما    
توضیحات  
تغییر کد امنیتی  
کد امنیت  
 
Copy right 2014 www.isfahan-doe.ir . All rights reserved
Powered by DorsaPortal